Kiểm soát đối đầu hỗn loạn. Một bên là sức mạnh của trật tự, kỷ luật nhà binh, vận hành theo những mô hình chính xác tuyệt đối. Bên kia lại mang màu sắc có phần u tối và bản năng hơn, một phương pháp thừa nhận bản chất “nhân vô thập toàn” của con người, sự vật và tính vô định đầy ngẫu nhiên trong bóng đá. Phương châm thứ hai cho rằng thà tìm cách cưỡi lên cơn cuồng phong, còn hơn tin rằng bản thân có thể chế ngự được nó.
Một thập kỷ trước, khi mới bắt đầu, những cuộc đấu trí Pep Guardiola – Jurgen Klopp cũng được nhìn nhận theo góc độ tương tự. Họ được ví như Thần Apollo đối đầu Thần Dionysus. Hai thế giới quan hoàn toàn đối lập. Nhưng theo thời gian, cả hai dần xích lại gần nhau. Klopp từ bỏ phong cách “heavy metal” thời còn dẫn Dortmund để hướng tới sự thận trọng hơn. Guardiola thử nghiệm theo nhiều hướng khác nhau, từng bước từ bỏ chủ nghĩa lý tưởng dựa trên kiểm soát bóng để chuyển sang lối chơi bớt cực đoan nhưng cũng khó lường hơn.
Sau hai tuần đầu tiên của mùa giải 2026-2027, những gì Arteta và Alonso thể hiện với Arsenal và Chelsea cũng đang gợi lại những góc nhìn tương tự. Arsenal vẫn chưa để thủng lưới bàn nào. Họ áp đảo trận Siêu Cup Anh ngay từ những phút đầu tiên, đè bẹp một Man City rệu rã, chưa kịp định hình bằng tỷ số 3-0, và tạo cảm giác hoàn toàn có thể thắng đậm hơn nếu muốn.
“Pháo Thủ” cũng chẳng gặp chút khó khăn nào khi vượt qua Coventry với tỷ số tương tự ở trận ra quân Ngoại hạng Anh. Dù không quá áp đảo khi chạm trán Aston Villa, nhà ĐKVĐ Ngoại hạng Anh vẫn thong dong, từng bước gia tăng sức ép để rồi Bukayo Saka mở tỷ số ngay trước mốc 60 phút bóng lăn.
NGƯỜI THỎ
Nghe ngay
Suốt 7 năm dẫn dắt Arsenal, Arteta ngày càng trở nên thích kiểm soát, không chỉ qua khía cạnh quản lý vi mô, mà còn ở những đòi hỏi khắt khe dành cho tập thể. Các kế hoạch chiến thuật được xây dựng tinh vi và chỉ có thể thỏa hiệp ở những chi tiết cuối cùng. Trong mùa giải thứ ba liên tiếp về nhì, Arteta liên tục nhấn mạnh nhu cầu phải kéo giá trị bàn thắng kỳ vọng (xG) của đối thủ xuống mức tối thiểu, thậm chí bằng không. Khi đối phương không có cơ hội, họ không thể ghi bàn, và khi không thể ghi bàn, họ không thể thắng.
Mùa trước, thông điệp đó ít được nhắc lại hơn. Arsenal thực sự đã hạn chế tối đa cơ hội của đối thủ khi để thủng lưới ít hơn 7 bàn so với mùa trước đó. Dù bị chỉ trích thiếu tính giải trí trong lối chơi, thể hiện qua việc đội bóng quá phụ thuộc vào các tình huống cố định cũng như thực dụng thái quá trong một số trận đấu, phương án đó cho thấy hiệu quả. Họ là đội bóng hay nhất và rốt cuộc đã vô địch Ngoại hạng Anh. Mọi đánh giá còn lại chỉ thuộc về gu thẩm mỹ cá nhân.
Liệu chúng ta có quyền kỳ vọng vào một cách tiếp cận cởi mở, phóng khoáng hơn của Arsenal ở mùa giải này? Liệu khi gánh nặng của việc phải vô địch và những hoài nghi đã được trút bỏ, nỗi ám ảnh về kiểm soát có giảm bớt? Liệu đây có thể là một Arsenal tươi mới, tự do và thanh thoát hơn? Và nếu như vậy, liệu Arsenal có thể lên ngôi ở Champions League?
Cách chơi của Arsenal ở chung kết Champions League mùa trước là vì tình thế bắt buộc, chứ không phải lựa chọn. Họ đã kiệt sức. Chỉ có ba cầu thủ PSG thi đấu hơn 2.000 phút ở giải quốc nội mùa 2025-2026. Trong khi con số này bên phía Arsenal lên tới 9 người. Xét đến tương quan sức mạnh giữa Ngoại hạng Anh và Ligue 1, những phút thi đấu của đội bóng nước Anh bào mòn thể lực hơn nhiều. Trong hoàn cảnh đó, một thế trận cởi mở là điều không thể.
Chấp nhận thực tế chính là một trong những điểm mạnh nhất của Arsenal. Công tác chuyển nhượng mùa hè năm ngoái được định hình bằng việc tạo dựng chiều sâu đội hình, thay vì chiêu mộ những ngôi sao chất lượng hàng đầu. Còn mùa hè này là câu chuyện nâng cấp ở những vị trí có thể.
Họ dường như đã làm tốt chuyện đó ở tuyến giữa và hàng thủ. Song việc chia tay ba cầu thủ có thể đá cánh trái trong khi chỉ mang về Christos Tzolis xem ra là mạo hiểm, cho dù tài năng trẻ Max Dowman nhiều khả năng sẽ được trao cơ hội nhiều hơn. Rất có thể trạng thái tâm lý thoải mái hơn sẽ giúp lối chơi của Arsenal được “tháo xích”, nhưng sẽ là bất ngờ lớn nếu trọng tâm chiến thuật của họ không còn đặt vào tính kiểm soát.
Trường hợp của Chelsea lại phức tạp hơn. Cảm giác hỗn loạn trong hai trận đầu tiên dưới thời Alonso chắc chắn không phải là sự chủ động trong ý đồ. Ông không phải một môn đệ của Klopp. Tư tưởng của Alonso là di sản kế thừa từ John Toshack, Rafa Benitez, Vicente Del Bosque và Guardiola.
Giống Arteta – người kém ông 4 tháng tuổi, Alonso trưởng thành từ lò đào tạo Antiguoko ở San Sebastian, Tây Ban Nha, và nền tảng phát triển của họ không quá khác biệt. Khi Alonso cùng Leverkusen vô địch Bundesliga, họ kiểm soát bóng trung bình 62%. Dù pressing rát, tập thể này không thuộc nhóm đẩy nhịp độ trận đấu lên quá cao hay phụ thuộc vào các tình huống chuyển trạng thái liên tục vốn là đặc trưng của Bundesliga. Vậy mà trong trận thắng Fulham 3-2, Chelsea chỉ kiểm soát bóng 38%, và khi thắng Brighton 4-3, con số này chỉ là 26%.
Bối cảnh trận đấu là một phần nguyên nhân. Trong cả hai trận, Chelsea đều dẫn trước từ sớm và có thể chủ động nhường quyền kiểm soát bóng cho đối thủ. Bộ ba tấn công Joao Pedro, Cole Palmer và Morgan Rogers chơi quá xuất sắc trong các pha phản công. Một số mảng miếng phối hợp từng thấy ở Leverkusen của Alonso dần lộ diện. Những điều chỉnh giúp sơ đồ 3-4-2-1 – vốn thường bị dán mác là công cụ cho các đội chơi phản công – tránh được sự cứng nhắc. Ví dụ tình huống Maxence Lacroix dâng cao từ vị trí trung vệ để kiến tạo cho Rogers ghi bàn trước Fulham.
Tuy nhiên, những mô hình đó cần thời gian để thuần thục. Có lẽ ý tưởng của Alonso hiện tại, trong lúc các học trò đang thẩm thấu các khuôn mẫu, là dựa vào sự đơn giản cơ bản của sơ đồ chiến thuật và sự an toàn mà cặp tiền vệ phòng ngự phía trước hàng thủ ba người mang lại.
Vấn đề là phương án này vẫn chưa thực sự trơn tru, dù một phần nguyên nhân có thể đến từ nhân sự. Chia tay Enzo Fernandez mà không mang về một tiền vệ trung tâm nào khác khiến Chelsea thiếu hụt nhân sự ở giữa sân – một nghịch lý khi đội hình cồng kềnh của họ khó mà bị xem là thiếu bất cứ thứ gì.
Nếu Romeo Lavia giữ được thể lực và thời lượng thi đấu của Reece James tiếp tục được phân bổ hợp lý, bài toán này không phải không có lời giải. Nhưng chấn thương gối của Moises Caicedo lại khiến mọi thứ trở nên phức tạp, nhất là khi Alonso có vẻ chưa sẵn sàng tin tưởng cầu thủ 22 tuổi người Argentina Valentin Barco cho một suất đá chính. Không có Caicedo, đó không phải là hàng tiền vệ có thể tạo ra nhiều đột biến, thậm chí còn gặp khó trong việc giữ bóng.
Rất có thể ở trận cầu muộn nhất vòng ba Ngoại hạng Anh, một cuộc đấu mà Chelsea không được đánh giá cao về cơ hội chiến thắng, họ sẽ dễ dàng duy trì khối đội hình và kỷ luật hơn. Bấy giờ, cặp tiền vệ thiên về đánh chặn và dọn dẹp sẽ phát huy hiệu quả theo cách tự nhiên hơn.
Chỉ bằng cách biến trận đấu thành một cuộc chiến ở khu vực giữa sân, dẫn tới kết cục được quyết định bởi hàng công bên nào tận dụng tốt hơn các sai lầm của đối phương, Chelsea khi ấy có thể cảm nhận được lợi thế. Và một khi như vậy, trận đấu có thể trông như sự đối đầu giữa kiểm soát và hỗn loạn, giữa cầm bóng và chuyển trạng thái. Nhưng đối với Alonso, đó không phải là vấn đề thuộc hệ tư tưởng chiến thuật, mà là giải pháp thức thời.
Hoàng Thông (theo Guardian)
Thông tin tham khảo từ Vnexpress.net
S8SPORT.NET tổng hợp và biên tập nội dung dựa trên nguồn công khai nhằm mang đến thông tin đầy đủ, thuận tiện cho bạn đọc.
Xem bài viết gốc
Bình luận cộng đồng
0Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ ý kiến về bài viết này.