Cây cải thảo hút hàng triệu lượt khách tham quan

Bảo tàng Cung điện Đài Bắc, nơi đón khoảng hai triệu khách mỗi năm, trưng bày một tác phẩm được tạc từ ngọc bích trắng và xanh, mô phỏng cây cải thảo với các lớp lá xếp tự nhiên. Một con châu chấu và một con muỗm được khắc giữa các lớp lá, đường vân tự nhiên của ngọc được tận dụng tạo thành gân lá. Du khách đến bảo tàng thường xếp hàng dài trước tủ trưng bày cây cải thảo ngọc để chụp ảnh.

Hiện vật cao khoảng 18,8 cm, được đặt trong tủ kính gia cố và cố định bằng dây để hạn chế nguy cơ xê dịch khi xảy ra động đất. Khi đưa đi triển lãm, tác phẩm được đặt trong hộp chuyên dụng, sau đó cho vào thùng gỗ với vật liệu bảo vệ. Cảnh sát và nhân viên bảo tàng thường hộ tống hiện vật tới sân bay.

Cải thảo ngọc thường được gọi là “báu vật” của Đài Loan. Hình ảnh tác phẩm xuất hiện trên nhiều loại đồ lưu niệm, thú nhồi bông và mô hình. Cải thảo ngọc hiện nằm trong bộ sưu tập gần 700.000 hiện vật của Bảo tàng Cung điện Đài Loan, mở cửa từ năm 1965. Năm 1968, hình ảnh hiện vật được in trên 3,5 triệu con tem do bưu chính Đài Loan phát hành.

Theo Hsu Ya Hwei, giáo sư lịch sử nghệ thuật tại Đại học Đài Loan, sức hút của tác phẩm đến từ màu sắc của ngọc và kỹ thuật chế tác. “Sự kết hợp giữa tay nghề và đặc điểm của khối vật liệu này đã tạo nên một tác phẩm đẹp”, bà nói.

Cải thảo ngọc cũng gắn với ý nghĩa về sự trong trắng, sinh sôi và sung túc. Hiện vật từng được cho là một phần hồi môn của một phi tần dâng cho Hoàng đế Quang Tự vào những năm 1880 nhưng giả thuyết này chưa được chứng minh. Một số nhà sử học cũng đặt câu hỏi về quan niệm cho rằng con châu chấu và muỗm trên tác phẩm tượng trưng cho con cái. Theo Hsu, những ý nghĩa được gắn với hiện vật có thể là yếu tố khiến tác phẩm được công chúng yêu thích.

Cải thảo ngọc từng thuộc bộ sưu tập hoàng gia tại Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh, trước khi được đưa sang Đài Loan. Wang Shao Chun, cựu nghiên cứu viên bộ phận cổ vật của bảo tàng, cho rằng hình ảnh cây cải thảo quen thuộc giúp công chúng kết nối với đời sống hoàng gia.

Cải thảo ngọc hiếm khi được mang cho bảo tàng nước ngoài mượn. Năm 2025, Bảo tàng Cung điện Đài Loan kỷ niệm 100 năm thành lập, cải thảo ngọc cùng hơn 130 hiện vật được đưa tới Cộng hòa Czech, đánh dấu lần đầu tác phẩm được trưng bày tại châu Âu. Trước đó, tác phẩm được đưa sang một triển lãm ở Nhật Bản năm 2014.

Ondřej Crhák, giám tuyển triển lãm tại Czech, cho biết tác phẩm có niên đại từ cuối thế kỷ 19 và thể hiện trình độ chế tác ngọc thời kỳ đó. Ông gọi việc cải thảo ngọc lần đầu xuất hiện tại châu Âu là “cơ hội hiếm có”.

Mai Phương (Theo Stuff, CNN)