Phố cổ Hà Nội chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa, là nguồn cảm hứng dồi dào trong nghệ thuật. Vẻ đẹp, nét sinh hoạt của người ở các tuyến phố thuộc khu vực này hiện hữu qua nhiều bức ảnh, trang văn. Câu chuyện về những phố Hàng tiếp tục được kể trong trưng bày Nét Kinh kỳ tại khu vực Hậu viên, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, thuộc khuôn khổ Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ hai.
Theo tư liệu của ban tổ chức, Hàng Bạc là một trong những phố nghề lâu đời nhất của kinh thành Thăng Long xưa. Tại đây quy tụ những người thợ tài ba đến từ các làng nghề nổi tiếng như Châu Khê (Hải Dương), Đồng Xâm (Thái Bình). Họ đã tạo ra các kỹ thuật chế tác như chạm, khắc, đậu bạc. Ngoài chế tác trang sức, các cửa hàng kiêm cả việc đổi bạc và ngoại tệ, biến nơi đây là một trong những trung tâm giao thương sầm uất nhất khu phố cổ.

Phố Hàng Bông từng là cái nôi của báo chí và xuất bản trước năm 1945. Trong đó nhà in và Nhà xuất bản Tân Dân, do Vũ Đình Long thành lập, tọa lạc tại số 93 Hàng Bông, là trung tâm xuất bản lớn nhất nước giai đoạn này. Nơi đây cho ra đời loạt ấn phẩm nổi tiếng một thời như Tiểu thuyết thứ bảy, Tao Đàn, Phổ thông bán nguyệt san. Tân Dân cũng nuôi dưỡng, in ấn tác phẩm cho các nhà văn như Nam Cao, Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Công Hoan và bộ sách phê bình Nhà văn hiện đại của Vũ Ngọc Phan.
Phố Hàng Chiếu trải dài từ cửa Ô Quan Chưởng đến ngã tư Hàng Đường – Hàng Mã. Năm 1888, sau khi một đám cháy lớn thiêu rụi dãy phố cũ, Pháp đã biến nơi đây thành con phố đầu tiên ở Hà Nội được quy hoạch theo kiểu đô thị phương Tây: có vỉa hè, trồng cây, đèn đường, cống thoát nước.
Phố Hàng Cót mang đậm dấu ấn lịch sử thủ đô, nổi bật là cầu Hàng Cót dành cho đường sắt bắc ngang qua, chạy dọc tuyến đường tàu hỏa xuyên trung tâm. Trong văn học và nghệ thuật, nơi đây mang ý nghĩa như một ”bảo tàng sống”, lưu giữ ký ức về phố nghề truyền thống và là chất liệu lãng mạn thể hiện sự giao thoa giữa nét cổ kính và hiện đại của Hà Nội.
Ở câu văn: ”Hàng Đào nhuộm điều” (Dư địa chí), Nguyễn Trãi đã ghi lại nghề truyền thống của phố, đồng thời gợi lên sắc đỏ rực rỡ của lụa và tơ tằm. Không chỉ là một phố nghề, đây còn là cái nôi của phong trào Duy tân và Giáo dục Văn học (Đông Kinh Nghĩa Thục). Tại ngôi nhà số 4 Hàng Đào, chí sĩ Lương Văn Can đã mở trường dạy học. Nơi đây là trụ sở khởi nguồn của phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục (1907), có ý nghĩa phê phán lối học từ chương cũ, cổ động viết và đọc chữ Quốc ngữ, dịch thuật sách báo tiến bộ, truyền bá tư tưởng yêu nước.
Hàng Gai là một trong những tuyến phố cổ nhất của Hà Nội, nổi tiếng là trung tâm giao thương tơ lụa, gắn liền quá trình chuyển mình từ một làng nghề truyền thống thành biểu tượng văn hóa đặc sắc. Đầu thế kỷ 20, phố quy tụ nhiều cửa hàng khắc ván, in sách, thay thế dần nghề bán dây gai và võng thừng truyền thống. Nơi đây cũng tập trung nhiều tòa soạn, nhà in lớn, đặt nền móng cho nền báo chí cách mạng và hiện đại.
Phố Hàng Giấy là nơi gia đình nhà văn hóa Nguyễn Văn Vĩnh sinh sống. Ông là người có công lớn trong việc truyền bá chữ Quốc ngữ và văn học phương Tây đầu thế kỷ 20. Ngoài ra, hiệu sách Ích Ký trên phố cũng góp phần phổ biến các tác phẩm văn học dân gian bằng chữ Quốc ngữ đến đông đảo người dân.
Nhiều con phố ở khu phố cổ còn là nguồn cảm hứng cho văn học, nghệ thuật. Không gian phố Hàng Chiếu là bối cảnh quan trọng của văn học hiện thực phê phán. Trong Cơm thầy cơm cô, nhà văn Vũ Trọng Phụng đã thâm nhập vào khu vực này để phản ánh cuộc sống khốn khổ, cơ cực của những người lao động nghèo, phu phen. Ở Hàng Bạc, hình ảnh những người thợ kim hoàn miệt mài bên mâm bạc gợi cảm hứng cho các nhà văn khi miêu tả vẻ đẹp của lao động thủ công.
Nếu Hàng Bạc là nơi nhà văn Nguyễn Tuân sinh ra, Hàng Bông và khu vực lân cận từng là địa điểm sinh sống, trọ học và sáng tác của những tên tuổi lớn trong nền văn học. Nhà văn Vũ Bằng từng trọ ở gần số 11 Hàng Bông, nơi ông ”thai nghén” các trang viết về Hà Nội của cuốn Thương nhớ mười hai. Đầu thế kỷ 20, các thi sĩ như Xuân Diệu, Huy Cận cũng từng thuê trọ, sống và cùng nhau viết ở đây.
Xuất hiện trong các tác phẩm của Thạch Lam, Vũ Bằng, Hàng Gà là minh chứng cho lối sống bám nghề, bám phố của người dân. Những ngôi nhà ống hẹp, mái ngói rêu phong nằm sâu ở những con ngõ nhỏ là nguồn cảm hứng để các tác giả miêu tả nét văn hóa sinh hoạt bình dị của tầng lớp lao động.
Phố Hàng Lược thường xuất hiện trong tùy bút, thơ ca như một ”chứng nhân” lưu giữ những phong vị Tết, nét đẹp sinh hoạt cộng đồng và ký ức lịch sử của người Hà Nội. Hình ảnh chợ hoa Hàng Lược không chỉ là nơi mua bán mà còn để người thủ đô dạo chơi, nhớ về một thời tuổi thơ và ngắm nhìn sắc xuân.

Ở tranh của Bùi Xuân Phái, hình ảnh phố Hàng Mắm mang nét hoài niệm, qua đó thể hiện tâm tư, tình cảm của danh họa dành cho phố cổ. Trong văn học Việt Nam, con phố này là biểu tượng cho bức tranh đời sống dân gian, khởi nguồn giao thương và hồn cốt văn hóa vỉa hè.
Thông tin tham khảo từ Vnexpress.net
S8SPORT.NET tổng hợp và biên tập nội dung dựa trên nguồn công khai nhằm mang đến thông tin đầy đủ, thuận tiện cho bạn đọc.
Xem bài viết gốc


NGƯỜI CAT
Nghe ngay
NGƯỜI PHÁO
Nghe ngay
Bình luận cộng đồng
0Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ ý kiến về bài viết này.