Gần trưa một ngày tháng 6, mặt trời vừa mới bắt đầu xua tan lớp mây xám mù buổi sáng khi tôi bước vào quán sushi ưa thích ở San Diego. Haley, 18 tuổi, đã có mặt từ trước và đứng dậy chào lúc tôi bước vào. Cô là con lai da trắng và châu Á, với nụ cười ấm áp làm sáng rỡ đôi mắt phía sau cặp kính.
Thưởng thức tôm chiên tempura và cơm cuộn dragon roll, chúng tôi nói đủ chuyện từ công việc đến tâm lý học và các mối quan hệ. Haley vừa hoàn thành năm nhất tại trường cao đẳng cộng đồng và đang sống cùng cha mẹ ở nhà. Cô có một công việc bán thời gian nhưng không đăng ký lớp học nào trong mùa hè: ”Em cần nghỉ hè. Không được nghỉ thì em phát điên mất”.
Giống như nhiều người trẻ ngày nay, Haley không hút thuốc, không uống rượu và có rất ít kinh nghiệm trong các mối quan hệ lãng mạn. Điểm thú vị là lý do cho những điều ấy. Nói ngắn gọn thì bởi cô không nghĩ những chuyện đó an toàn. Cô nói: ”Ra ngoài và tiệc tùng khi đang say, ta ở trong trạng thái ý thức khác hẳn, ta sẽ hành xử theo cách ta không bao giờ làm khi tỉnh táo. Rồi thì lái xe khi say – và người khác lạm dụng ta khi ta say. Rất thiếu an toàn. Ta sẽ tự chuốc họa vào thân, hoặc người khác sẽ gây tổn hại cho ta. Đó không phải lối sống của em”.
Mối quan tâm đến sự an toàn của Haley không chỉ là an toàn thể chất mà còn – theo một thuật ngữ gần đây từ iGen – là an toàn cảm xúc. Chẳng hạn, Haley tin rằng học sinh cấp ba vẫn còn nhỏ đến mức không nên có mối quan hệ lãng mạn, đặc biệt nếu có tình dục. Cô chỉ ra các nghiên cứu khoa học để hậu thuẫn kết luận của mình. ”Khi giải phóng oxytocin (trong lúc quan hệ tình dục), ta hình thành kết nối cảm xúc với đối phương, bất kể ta có muốn thế hay không. Em nghĩ thật nguy hiểm khi lệ thuộc cảm xúc vào người khác, đặc biệt ở độ tuổi ấy, khi bộ não vẫn đang phát triển”.
NGƯỜI NẶN
Nghe ngay
Giống với hầu hết xu hướng thế hệ, mối quan tâm đến an toàn không phải chỉ là suy nghĩ riêng của iGen. Mối lo ngại này đã có từ trước trong văn hóa, hòa trong bầu không khí xã hội, từ khi họ còn bé. Tuổi thơ của iGen là chiếc ghế an toàn trẻ em trong xe hơi, là việc được đưa đón tới trường thay vì đi bộ một mình, là sân chơi bằng nhựa khử trùng. Đám trẻ thế hệ Boomer và GenX từng tự do lang thang khắp phố xá nay được thế chỗ bằng đám trẻ thế hệ iGen được giám sát mọi lúc. Ngay đến ngôn ngữ giao tiếp cũng cho thấy sự chú trọng vào an toàn: trong sách báo Mỹ, việc sử dụng các cụm từ như ”giữ an toàn” và ”giữ mình” tăng vọt vào giai đoạn từ đầu đến giữa thập niên 1990, đúng vào thời điểm lứa iGen lớn nhất chào đời.
Mối quan tâm tăng dần đối với sự an toàn có thể – ít nhất là – bắt nguồn một phần từ quỹ đạo trưởng thành chậm chẽ hơn của iGen: trẻ nhỏ được bảo vệ chặt chẽ hơn trẻ lớn và trẻ em được bảo vệ chặt hơn thanh thiếu niên. Hãy chú ý cách Haley ngay lập tức liên hệ nguy cơ thanh thiếu niên quan hệ tình dục với khái niệm chậm phát triển não bộ – nghiên cứu mà mọi bậc cha mẹ đều viện dẫn khi không muốn giao chìa khóa xe cho con. Giờ thì chính tụi trẻ cũng viện dẫn nó.
Theo nhiều cách, mối quan tâm đến sự an toàn đã phát huy tác dụng. Đầu tiên, thanh thiếu niên iGen lái xe an toàn hơn: học sinh lớp 12 gặp tai nạn xe hơi và nhận vé phạt vi phạm giao thông ít hơn. Đây là xu hướng mới diễn ra, chỉ từ đầu những năm 2000 với hiện tượng giảm số lượng vé phạt, và giữa những năm 2000 với việc giảm số lượng tai nạn giao thông ở học sinh lớp 12. Chỉ mới năm 2002, hơn một phần ba số học sinh lớp 12 đã từng nhận vé phạt vi phạm giao thông, nhưng đến năm 2015 chỉ còn một phần năm.
iGen cũng coi việc luôn thắt dây an toàn xe hơi là hiển nhiên. iGen làm vậy nhiều hơn so với mọi thế hệ đi trước – số lượng học sinh lớp 12 nói rằng mình ”luôn” thắt dây an toàn năm 2015 nhiều gấp đôi so với năm 1989. Sự gia tăng này có lẽ một phần đến từ luật giao thông bắt buộc phải thắt dây an toàn áp dụng toàn quốc từ những năm 1990 – nhưng dĩ nhiên, luật pháp không phải lúc nào cũng hiệu quả trong việc khiến thanh thiếu niên hành xử cẩn trọng, và sự gia tăng này diễn ra dần dần chứ không đột ngột như đáng lẽ phải thế nếu nó do tác động của luật pháp.
Một khảo sát năm 2016 đã hỏi thanh thiếu niên iGen muốn gì nhất từ một chiếc xe hơi, so sánh với thế hệ Millennial tuổi mới trưởng thành khi nhớ lại sở thích của mình hồi còn là thanh thiếu niên. Tính năng nào mà thế hệ iGen muốn nhiều hơn hẳn so với Millennial? An toàn. Và hãy nhớ rằng: đối tượng khảo sát là thanh thiếu niên, chứ không phải nhóm người ưa lái các mẫu xe an toàn như Volvo. Nhưng iGen là vậy đấy.
Thanh thiếu niên iGen cũng ít khi ngồi vào một chiếc xe do người say rượu lái; số người chịu ngồi sau xe của người say đã giảm một nửa từ 40% năm 1991 xuống còn 20% năm 2015. Một phần năm các thanh thiếu niên chịu ngồi vào một chiếc xe với tài xế có nguy cơ thiếu tỉnh táo vẫn là một con số quá lớn. Tuy nhiên, ở đây có một nút thắt thú vị: vì số lượng iGen có bằng lái ít hơn và uống rượu ít hơn, nên một phần trong số 20% ấy có thể chính là những thanh thiếu niên ngồi vào xe của mẹ sau khi bà đã làm một hai ly rượu (ngay trước khi bà nhận được tin nhắn nhờ vả: ”Mẹ, qua nhà Tyler đón con về được không?”).
(Trích sách iGen – thế hệ smartphone của Jean M. Twenge, Nguyễn Tuấn Linh dịch, Alpha Books phát hành)
Thông tin tham khảo từ Vnexpress.net
S8SPORT.NET tổng hợp và biên tập nội dung dựa trên nguồn công khai nhằm mang đến thông tin đầy đủ, thuận tiện cho bạn đọc.
Xem bài viết gốc
Bình luận cộng đồng
0Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ ý kiến về bài viết này.