Valdano: ‘Messi tác động trọng tài phạt thẻ đỏ Cucurella là hành động trong tuyệt vọng’
Jorge Valdano khẳng định ông không phải là kiểu người “hoài cổ”. Nhà vô địch World Cup 1986 cùng đội tuyển Argentina cũng chẳng mang lòng hận thù dù từng hứng chịu không ít đòn công kích trong giai đoạn làm giám đốc ở Real. Với chất giọng trầm ấm trong tuyển tập chương trình đối thoại với các tên tuổi của làng bóng đá Universo Valdano (Vũ trụ Valdano) đã tròn 10 năm, cùng ngòi bút uyên bác trong mục góc nhìn của báo El Pais, ông luôn đau đáu dõi theo từng nhịp đập của làng túc cầu.

Sau cái chết bi thảm của Jesus de Miguel vì pha va chạm với thủ môn Jesus Owono, ông từng kêu gọi ngừng tìm kiếm kẻ để đổ lỗi, đồng thời gửi lời chia buồn và tình cảm đến Tenerife – đội bóng ông từng gắn bó. Ông đã có dịp nói chuyện với họ trong những ngày qua chưa?
Vẫn chưa. Nhiều khi tôi viết ra để không phải cất lời, và đây là một trong những trường hợp như thế. Cái chết chưa bao giờ ập đến trắng trợn và đau xót đến thế, như khi nó bất ngờ len lỏi vào một trận đấu.
Ông muốn nhắn nhủ gì với thủ môn ấy?
Tôi sẽ cho cậu ấy mượn bờ vai để tựa vào mà khóc, bởi tôi có cảm giác rằng thời gian trôi qua vẫn chưa đủ dài để mọi thứ kịp trở lại đúng vị trí của nó. Cậu ấy cũng là một nạn nhân khác trong tai nạn này, và chặng đường với rất nhiều đau khổ vẫn còn đang ở phía trước.
Ông vẫn thường nói bóng đá là chốn dung thân để trốn chạy khỏi hiện thực, nhưng dạo gần đây, dường như hiện thực lại đang đuổi theo nó. Ông có hiểu cho những tranh cãi xoay quanh quyết định không mặc chiếc áo phông ủng hộ người dân Ceuta của Kylian Mbappe hồi giữa tháng 9 không?
Tôi hiểu những gì Mbappe đã làm. Ở Ceuta có hai nhóm nạn nhân: một dưới lăng kính của người Tây Ban Nha và một dưới lăng kính của người châu Phi. Hành động của Mbappe không hề nhắm vào Ceuta, đơn giản là cậu ấy đang đứng về phía những người gần gũi với bản sắc của chính mình. Và sau những lùm xùm này, người ta mới hiểu vì sao các cầu thủ lại ngần ngại lên tiếng về một vấn đề xã hội nào đó.
Khi họ bày tỏ quan điểm, thay vì nhận được sự ủng hộ, thấu hiểu hay một cuộc tranh luận mang tính xây dựng, họ lại bị tấn công bằng một sự cay độc, gay gắt. Nếu Mbappe nói về Ceuta, công luận sẽ trừng phạt cậu ấy. Có cảm giác như chúng ta chỉ ngưỡng mộ một cầu thủ khi anh ta còn ở trên sân. Còn một khi họ bước ra khỏi đó, chúng ta lại coi thường, hoặc bắt họ phải ngậm miệng, như thể họ chỉ là những diễn viên vô tích sự về mặt xã hội.

Cảm giác của ông thế nào khi thấy Chủ tịch La Liga và bản thân Mbappe phải lên tiếng xin lỗi Trung Quốc chỉ vì một bức ảnh chế trên mạng? Ông Tebas thậm chí đã công bố một “quy trình nâng cao nhận thức” cùng các biện pháp tăng cường sự hiểu biết và tôn trọng “các nền văn hóa khác biệt”…
Rằng đằng sau đó là những lợi ích cần phải được bảo vệ, và chúng ta thường rất nhạy cảm khi đụng đến vấn đề đó.
Chỉ vài ngày sau lời xin lỗi của Mbappe, ông Tebas lại tránh việc phải xin lỗi Real dù trước đó từng cáo buộc CLB này sử dụng các thủ đoạn truyền thông theo kiểu Phát xít. Ông có nghĩ vị Chủ tịch La Liga này cũng cần có thêm một “quy trình nâng cao nhận thức” nữa không?
Những sự phóng đại kiểu này chỉ đẩy chúng ta đến những ranh giới vô lý. Thành thật mà nói, nếu so sánh với chính trị, tôi thấy bóng đá vẫn chưa đi xa đến mức đó, dù chính trị đang dần đuổi kịp. Nhưng dẫu sao đó đều là những chuyện hoàn toàn có thể tránh được.
Ông đánh giá thế nào về bản hợp đồng mới nhất của Chủ tịch Perez: Rafa Nadal? Phải chăng ông ấy đang muốn củng cố lực lượng, để tránh việc đối thủ tranh cử gần nhất là ông Riquelme – hớt tay trên?
Đó là một nước đi cao tay của Florentino, một đòn bẩy chính trị nhằm chặn đường Riquelme, người dường như là đối thủ ưa thích của ông ấy. Florentino đã đưa vào bộ máy của Real một nhân vật trẻ trung, có uy tín không tì vết cùng tầm ảnh hưởng không thể chối cãi, một người có thể trở thành đối thủ đáng gờm đối với Riquelme cũng như đối với chính Florentino. Sức hút và uy tín của Nadal lớn đến mức đó.
Còn về sự trở lại của Jose Mourinho thì sao? Ông ấy tái xuất và tuyên bố rằng bản thân đã điềm đạm, đã học được cách kiểm soát cảm xúc. Ông có tin vào sự “thay đổi bản chất” của một con người không?
Không, con người ta không dễ thay đổi bản chất. Khi giành chiến thắng, ông ấy vẫn quyến rũ như mọi khi, và khi thất bại, ông ấy vẫn vô cùng cay đắng. Nhưng tôi tin rằng việc thư giãn tâm lý và cách tiếp cận các vấn đề thoải mái hơn sẽ mang lại những điểm tích cực. Những thay đổi chiến thuật gần đây, như ưu tiên tính phối hợp và giảm bớt tính cơ bắp, đã thực sự đem lại lợi ích cho Real.

Trong thời gian ông làm Giám đốc Thể thao ở Real, khi ông và Mourinho xảy ra mâu thuẫn, Perez đã đứng về phía HLV này. Ông có còn giữ ác cảm không? Trong buổi họp báo tai tiếng nơi Mourinho đưa ra những phát ngôn mang tính phân biệt giới tính, giai cấp hoặc chủng tộc, ông cảm thấy hả hê hay thương hại khi thấy ông ấy tự đẩy mình vào tình thế tồi tệ như vậy?
Không có chuyện hả hê gì ở đây, và tôi cũng không cho phép mình cảm thấy xót xa đối với một người như Florentino. Ông ấy là nhân vật đã định hình nên lịch sử hào hùng của Real và sẽ để lại một di sản phi thường. Còn trong suốt hành trình đó, cũng như bất kỳ ai khác, sai lầm là điều khó tránh khỏi, đơn giản đó là một phần của kiếp người.
Từng là một cầu thủ, HLV và chuyên gia phân tích, ông đã chứng kiến đủ nhiều về bóng đá để gói gọn trong cả vài cuộc đời. Các đạo diễn điện ảnh đôi khi khó có thể ngồi thư giãn để thưởng thức một bộ phim, bởi họ cứ mãi bận tâm tìm hiểu xem từng phân cảnh được dàn dựng thế nào. Liệu ông có rơi vào tình trạng tương tự khi theo dõi một trận đấu?
Khi còn làm việc ở các CLB, tôi luôn cảm thấy mình cần phải đưa ra những kết luận, tư duy phân tích buộc tôi phải gạt bỏ cảm xúc sang một bên. Còn hiện tại, tôi có thể thưởng thức một trận đấu với sự tự tại nhất định.
Nhưng ông từng nhiều lần phàn nàn về thứ bóng đá “máy móc”, cứng nhắc, rập khuôn và đặt chiến thuật lên trên tài năng cá nhân. Vậy ai là người giúp ông thoát khỏi chuyện đó? Những “phù thủy” sân cỏ nào làm ông hoàn toàn đắm chìm vào màn trình diễn, mà không cần phải bận tâm tìm hiểu xem họ đã làm nên “phép thuật” đó như thế nào?
Trong hầu hết các đội bóng, thường sẽ có một cầu thủ được phép phá cách, không cần tuân thủ nghiêm ngặt kịch bản của HLV. Không nhất thiết phải là một người tầm cỡ như Messi. Đó có thể chỉ là một cầu thủ có kỹ thuật xuất sắc cùng trí tưởng tượng phong phú, đủ sức phá vỡ những khuôn mẫu định sẵn. Ngay cả những HLV vốn lên kế hoạch tỉ mỉ cho từng pha di chuyển của toàn đội cũng được hưởng lợi từ những cá nhân như vậy.
Các lò đào tạo vốn vận hành theo quy trình rất bài bản, cũng bắt đầu nhận ra rằng có những cầu thủ đặc biệt cần được bảo vệ. Đôi khi, họ xuất sắc đến mức vượt ra khỏi khuôn khổ của hệ thống. Hãy lấy Lamine Yamal làm ví dụ. Dù đã dành nhiều năm theo học ở La Masia, cậu ấy vẫn giữ được dấu ấn cá nhân rất riêng biệt. Đã có lúc, bóng đá trở nên dễ đoán đến mức khiến tôi thực sự lo ngại. Chỉ cần xem 10 phút đầu là tôi đã có thể hình dung ra toàn bộ diễn biến trận đấu, những gì còn lại chỉ là một vòng lặp không hồi kết.

Ông sẽ chọn bảo vệ những “phù thủy” nào?
Một kiểu cầu thủ hiện đứng trước nguy cơ tuyệt chủng: những “số 10” cổ điển, kiểu cầu thủ từng gắn liền với những cái tên như Pele, Maradona, Messi… Đó chính là mẫu cầu thủ từng có thời điểm đối mặt với nguy cơ biến mất hoàn toàn. Mọi chuyện bắt đầu từ Arrigo Sacchi, người từng cho rằng một tiền vệ tấn công chỉ được coi là “nửa cầu thủ”. Bóng đá đã tiếp nhận quan điểm đó – một quan điểm vô cùng tai hại – đầy nghiêm túc. Thế nhưng, bóng đá trở nên tuyệt vời như ngày nay chính nhờ vào những người hùng vĩ đại của nó, và thật tình cờ, những người hùng ấy đều khoác trên mình chiếc áo số 10.
Năm nay, chương trình phỏng vấn Universo Valdano của ông trên kênh Movistar Plus đã tròn một thập kỷ. Ông nhận thấy những thay đổi hoặc sự tiến hóa nào ở bóng đá và các nhân vật trong đó suốt quãng thời gian qua?
Họ trưởng thành hơn, họ biết điều gì nên nói và điều gì không, thậm chí nhiều người trong số họ còn tìm đến các chuyên gia tâm lý. Đó là những thay đổi mới mà tôi quan sát được. Tôi cho rằng việc tìm đến chuyên gia tâm lý có liên quan đến mạng xã hội và cách thức phân tích bóng đá đầy gay gắt hiện nay.
Ông có thay đổi nhận thức về cầu thủ hoặc HLV nào sau những cuộc phỏng vấn đó không?
Có, nhưng tôi sẽ không nói tên đâu, vì nếu thế chẳng khác nào thừa nhận rằng trước đây tôi đã đánh giá thấp chính những người về sau làm tôi bất ngờ.
Nghĩa là những ai gây bất ngờ cho ông thì đều để lại ấn tượng tích cực?
Đúng vậy, theo chiều hướng tích cực.
Còn theo chiều hướng tiêu cực thì sao?

Ông có bất ngờ trước hành động của Messi trong trận chung kết World Cup 2026, khi anh ấy cố gắng tác động để trọng tài phạt thẻ đỏ Marc Cucurella vì một lỗi mà cầu thủ này thực tế không hề phạm phải?
Đó là hành động xuất phát từ cảm giác tuyệt vọng, một sự thừa nhận về thế yếu trong một trận chung kết mà khoảng cách giữa hai đội lớn hơn nhiều so với những gì chúng ta thường thấy. Argentina lúc đó vẫn đang chịu ảnh hưởng nặng nề về cả thể chất lẫn tinh thần sau trận bán kết gặp Anh. Họ không còn đôi chân thanh thoát hay thứ năng lượng bùng nổ từng thể hiện cho đến thời điểm đó. Trong khi Tây Ban Nha lại chơi một trận hoàn hảo trên mọi phương diện, cả về kỹ thuật lẫn đạo đức – nếu chúng ta có thể gán cho bóng đá một chiều kích luân lý như thế. Tây Ban Nha đã không sập bẫy ở bất kỳ tình huống nào.
Ông có nhớ mình từng làm điều gì tương tự khi còn trên sân không?
Tôi không nhớ, nhưng không có nghĩa là tôi chưa từng làm hoặc không thấy mình có khả năng phải làm thế. Khi đứng trong sân, con người ta thường cư xử tệ hơn, trở nên khó ưa hơn rất nhiều so với ngoài đời.
Trong kỳ World Cup đó, Tổng thống Donald Trump từng gọi điện để yêu cầu gỡ bỏ án phạt đối với một cầu thủ Mỹ và yêu cầu đó thành công. Về sau, Gianni Infantino lại cố gắng tư nhân hóa giải đấu này. Liệu ông ta có xứng đáng phải nhận một chiếc “thẻ đỏ” từ FIFA không?
Có chứ, nhưng ông ta nắm trong tay quyền lực tài chính để thao túng, thuyết phục những người có quyền bỏ phiếu. Tôi có cảm giác rằng không có một sức mạnh đạo đức nào đủ sức hất cẳng ông ta, mặc dù có quá nhiều lý do rõ ràng để ông ta bị loại bỏ rồi. Đã có lúc FIFA trông giống như một lực lượng chiếm đóng bóng đá hơn là quản lý. Thật khó để tìm ra điểm cân bằng giữa bóng đá của quá khứ và bóng đá của hiện tại. Tầng lớp lao động đang dần bị đẩy ra ngoài lề bởi mức giá vé vô cùng phi lý.
Tôi vẫn nhớ khoảnh khắc vô cùng xúc động sau trận đấu giữa Mexico và Nam Phi, khi hàng triệu người đổ xuống đường ăn mừng chiến thắng. Cảm giác như thể họ đang ăn mừng chính môn thể thao đã bị tước đoạt khỏi tay họ vậy, và điều đó thật sự đau lòng. Bởi nếu có điều gì mà môn thể thao này thực sự xứng đáng có được, đó chính là vị thế của một hiện tượng đại chúng, gắn liền với tầng lớp bình dân.

Ronaldo đã nói lời chia tay đội tuyển Bồ Đào Nha và vấp phải không ít chỉ trích về cách hành xử. Ông nghĩ sao về chuyện này?
Di sản của Cristiano trong thế giới bóng đá quá đỗi đồ sộ, đến mức không gì có thể làm hoen ố vị thế của cậu ấy cả. Hơn nữa, giai đoạn cuối sự nghiệp của một cầu thủ cũng không phải là yếu tố quyết định tuyệt đối. Johan Cruyff kết thúc sự nghiệp ở Levante, ở giải hạng Hai Tây Ban Nha. Pele thì dừng chân ở Cosmos. Còn Maradona, thậm chí chẳng ai rõ ông ấy kết thúc sự nghiệp ở đâu nữa! Song tầm vóc của họ trong lịch sử bóng đá vẫn không hề suy suyển.
Tôi hoàn toàn ủng hộ việc các cầu thủ “uống cạn từng giọt” cuối cùng của sự nghiệp. Dù có phải “cạn chén” trong buổi xế chiều thì cũng chẳng sao cả, với tôi, đó chỉ đơn giản là một biểu hiện khác của tình yêu dành cho bóng đá.
Sau nhiều lời phàn nàn về cường độ tập luyện hà khắc, HLV Carlos Bilardo từng đánh thức đội tuyển Argentina dậy vào lúc 5 giờ sáng, đưa họ lên xe buýt rồi chở đến một ga tàu điện ngầm. Ông muốn các cầu thủ tận mắt chứng kiến dòng người lao động cần mẫn, những con người phải thức dậy từ nửa đêm để đi làm, rồi khi trở về nhà thì con cái họ đã chìm vào giấc ngủ. Liệu bóng đá hiện đại có cần những “liều vắc-xin” chống lại cái tôi, giống như cách làm đó không?
Không hẳn. Cái tôi trong bóng đá thường bị thổi phồng quá mức, nó bị coi là một căn bệnh nghiêm trọng hơn nhiều so với thực tế. Trước hết, bất kỳ ai đứng trước đám đông – như các cầu thủ chẳng hạn – đều phải có một cái tôi nhất định. Các cầu thủ tự giám sát lẫn nhau, và khi có tới 70.000 khán giả đang dõi theo trong một trận đấu… thì cái tôi ấy buộc phải nằm trong tầm kiểm soát.
Thực tế, các cầu thủ có một lợi thế, là họ sớm đối diện với cái tôi của chính mình ngay từ khi còn rất trẻ, và việc đó vô hình trở thành một “liều vắc-xin” hiệu quả. Mối nguy thực sự mang tên phù phiếm, một thứ chất độc có tính ăn mòn cực mạnh và là thứ cần phải cảnh giác, bởi nó không bao giờ cho bạn biết sự thật. Ngược lại, khiêm tốn chỉ cho bạn thấy điểm mạnh, điểm yếu của mình ở đâu và thôi thúc bạn xắn tay áo làm việc. Trong khi, phù phiếm lại tâng bốc bạn quá đà, luôn nói ra những lời tốt đẹp thái quá về bản thân bạn, nó khiến bạn trở thành một kẻ… “đậm chất Argentina” (cười).

Nếu bóng đá không phải là một phần trong cuộc đời, ông nghĩ mình có thể đem lòng yêu điều gì khác?
Thật khó để tìm ra một niềm đam mê thay thế. Đọc sách từng là và vẫn luôn là một chốn trú ẩn tuyệt vời, nhưng tôi không chắc đó có phải là niềm đam mê đủ sức định hình cuộc đời mình sâu sắc như cách bóng đá đã làm hay không.
Đọc nhiều, suy cho cùng, thường dẫn đến việc cầm bút viết.
Tôi đã xuất bản 10 cuốn sách, nhưng với tôi, những dự án dài hơi luôn là một thử thách khó. Tôi thực sự yêu thích việc viết lách, nhưng cũng thấy nó tiêu tốn nhiều công sức. Cảm giác đó khá giống với trải nghiệm của tôi trong bóng đá: tôi yêu nó, nhưng để chơi ở cấp độ đỉnh cao lại là một thử thách vô cùng nhọc nhằn. Đó là một công việc đòi hỏi sự dấn thân hết mức, tất nhiên cũng đầy dễ chịu, nhưng chỉ phù hợp trong một chặng đường đời ngắn mà thôi.
Ông chưa từng thử sức với văn học hư cấu sao?
Không, vì khả năng quan sát của tôi mạnh hơn trí tưởng tượng rất nhiều. Thật tiếc làm sao!
Hoàng Thông (theo El Pais Semana)
Thông tin tham khảo từ Vnexpress.net
S8SPORT.NET tổng hợp và biên tập nội dung dựa trên nguồn công khai nhằm mang đến thông tin đầy đủ, thuận tiện cho bạn đọc.
Xem bài viết gốc


NGƯỜI NHỆN
Nghe ngay
Bình luận cộng đồng
0Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ ý kiến về bài viết này.