*Quan điểm được Jorge Valdano chia sẻ trong mục góc nhìn của báo El Pais (Tây Ban Nha).
Hãy cùng lật lại một ẩn dụ từng rất phổ biến trước đây. Trước tiên là về bối cảnh. Đó là thế kỷ 20, từ “furia” (cơn thịnh nộ) phủ sóng khắp các buổi bình luận thể thao với tham vọng định nghĩa lối chơi của bóng đá Tây Ban Nha. Nhưng “thịnh nộ” suy cho cùng cũng chỉ là một trạng thái bộc phát cảm xúc nhất thời. Không ai có thể lấy sự bộc phát để định hình một phong cách.
Chính trong giai đoạn bóng đá Tây Ban Nha còn mơ hồ về triết lý, Cesar Luis Menotti đã lên tiếng can thiệp vào cuộc tìm kiếm đó bằng câu nói kinh điển: “Tây Ban Nha phải quyết định xem mình muốn làm con bò tót hay đấu sĩ”. Câu nói ấy mang nhiều tầng ẩn ý. Sự chỉ trích về việc thiếu đi một lối chơi được định hình là rõ ràng nhất, nhưng còn có một thông điệp ngầm, không thốt ra và có phần đụng chạm” “Tôi sẽ giải thích bằng ngôn ngữ đấu bò, vì đó là thứ duy nhất các vị hiểu”.
Cố HLV huyền thoại người Argentina đã nói điều đó, và giờ đây một người Argentina khác – là tôi – cũng đang nhắc lại. Thời gian trôi qua và trận chung kết World Cup 2026 cũng dần trở thành chuyện quá khứ, tôi xin thu lại những lời dèm pha trước đây và nhường chỗ cho niềm hân hoan của độc giả. Nhưng cũng đừng vì thế mà quá đà.
NGƯỜI SÓI
Nghe ngay
Chúng ta đã nói rất nhiều về hành trình bóng đá mà Tây Ban Nha đã đi qua trong thế kỷ này. Ở đó có sự can thiệp của những nhân tố mang tính định mệnh, những tập thể vĩ đại trở thành chuẩn mực thế giới, những sự trùng hợp may mắn, những danh hiệu nâng tầm niềm tin và cả tư duy học thuật giúp biến tri thức thành một trường phái. Đó là một nền văn hóa bao trùm tất cả.
Lời đáp trả cho lời thách thức của Menotti dù đến muộn nhưng lại vô cùng đanh thép. Tây Ban Nha đã chọn làm đấu sĩ. Và không phải một đấu sĩ tầm thường. Họ bước qua “cửa chính” của những sự kiện trọng đại với tần suất hiếm có. Nếu như trước đây họ mải miết đi tìm bản sắc, thì nay họ xuất khẩu chính bản sắc đó. Các tiền vệ, các HLV cùng một phong cách chơi bóng đầy ngưỡng mộ đang được săn đón khắp nơi nhờ tính thẩm mỹ và hiệu quả vượt trội. Menotti kịp chứng kiến Tây Ban Nha không chỉ trở thành đấu sĩ, mà còn mở ra cả những “trường đào tạo đấu bò”.
Trong những tuần lễ FIFA Days này, cũng cần nhìn ra thế giới.
Chuỗi 40 trận bất bại với 31 thắng và 9 hòa của Tây Ban Nha là một thống kê áp đảo. Đó cũng là một lời cảnh báo. Tương tự với người Đức trong quá khứ, ai chạm trán họ cũng phải e sợ. Dù bằng cách này hay cách khác, họ vẫn sẽ giành chiến thắng. Bản lĩnh ấy tưởng chừng được tạc vào đá, thế rồi lại bị Tây Ban Nha đánh cắp, kèm theo một điểm cộng độc nhất: Tây Ban Nha thắng và chúng ta biết chính xác họ thắng bằng cách nào. Họ đàn áp, vây ráp và biến quả bóng thành trung tâm của vũ trụ bóng đá.
Trong sự phân chia lại trật tự đó, có một cuộc soán ngôi mang tính biểu tượng còn lớn hơn. Tây Ban Nha giờ đây trong mắt thế giới chính là những gì Brazil từng đại diện suốt một giai đoạn dài của lịch sử. Biểu tượng của sự ưu tú tuyệt đối.
Cùng thời gian đó, chân dung về những nền bóng đá lâu đời khác cũng có nhiều biến động. Uruguay, dù luôn làm nức lòng người hâm mộ bởi thái độ thi đấu, giờ đây không còn có thể sống dựa mãi vào niềm kiêu hãnh của tinh thần chiến đấu. Bóng đá Italy mất đi vị thế trung tâm. Còn Argentina, nơi từng trình làng Diego Maradona và Lionel Messi, lại đang đối mặt với nguy cơ thần thánh hóa lòng quả cảm – một phẩm chất tuy đáng quý, nhưng không phải là chất liệu màu mỡ nhất để tiếp tục sản sinh ra những thiên tài.
Bóng đá, môn thể thao đại chúng của thế giới, luôn biến chuyển cùng thời đại. Những phong cách từng được định hình đâu ra đó thì nay lại như bộ bài được xáo và chia lại dưới tác động của truyền hình. Người ta có thể theo dõi bóng đá từ khắp hành tinh và các cầu thủ lẫn HLV thì dịch chuyển tự do, không ngừng nghỉ.
Càng đi xa, các cá nhân này càng hấp thụ những góc nhìn mới, đồng thời lan tỏa triết lý của riêng mình. Những cuộc di trú ấy làm thay đổi bản sắc và thúc đẩy cuộc chuyển mình. Đã đến lúc phải nhìn nhận lại đặc trưng bóng đá của từng quốc gia, thứ mà chúng ta vẫn thường thuộc lòng như một bài kinh cầu, dù thực chất chỉ là những định kiến cũ kỹ.
Thế hệ cầu thủ mới của Tây Ban Nha cần tiếp tục con đường mà các tiền bối đã khai phá, đồng thời phải luôn cảnh giác để không bước vào vết xe đổ của lịch sử. Menotti đã đúng ở một điều, rằng sự hoài nghi là nơi tồi tệ nhất để dừng chân. Để thoát khỏi hoài nghi, Tây Ban Nha đã giành lấy những danh hiệu, thanh thế và một lối chơi mang bản sắc riêng. Nhưng quan trọng nhất là họ đã đúc nên niềm tin tuyệt đối vào bản thân mình.
Jorge Alberto Francisco Valdano Castellanos (sinh ngày 4/10/1955), từng cùng đội tuyển Argentina vô địch World Cup 1986. Ở giải đấu đó, ông không chỉ là người đá cặp ăn ý với Diego Maradona mà còn đóng góp 4 bàn, trong đó có một bàn ở trận chung kết nghẹt thở với Tây Đức.
Ở cấp độ CLB, ông cũng trải qua những năm tháng rực rỡ trong màu áo Real khi hai lần vô địch La Liga và hai Cup UEFA. Sau khi giã từ sân cỏ, Valdano dẫn dắt Real đăng quang La Liga mùa giải 1994-1995, đồng thời là người có công phát hiện và trao cơ hội ra mắt cho “Chúa nhẫn” Raul Gonzalez – một trong những biểu tượng vĩ đại nhất lịch sử CLB. Tầm ảnh hưởng của Valdano tại Real còn kéo dài sang lĩnh vực thượng tầng khi ông từng đảm nhiệm vai trò CEO kiêm Giám đốc thể thao dưới triều đại của Chủ tịch Florentino Perez.
Sau khi rời cabin ban quản lý, ông trở thành một chuyên gia thể thao uy tín. Hiện tại, Valdano là cây bút bình luận sắc sảo cho tờ báo danh tiếng El País, người dẫn dắt chương trình phỏng vấn ăn khách Universo Valdano (Vũ trụ Valdano) trên kênh Movistar+, đồng thời là bình luận viên quen thuộc cho các đài truyền hình thể thao lớn trên thế giới. Ông được mệnh danh là “Triết gia bóng đá” (hoặc nhà hiền triết của sân cỏ) nhờ cách nhìn nhân văn, sâu sắc và luôn đề cao giá trị tinh thần, cái đẹp của bóng đá hơn là kết quả thuần túy
Hoàng Thông (theo El Pais)
Thông tin tham khảo từ Vnexpress.net
S8SPORT.NET tổng hợp và biên tập nội dung dựa trên nguồn công khai nhằm mang đến thông tin đầy đủ, thuận tiện cho bạn đọc.
Xem bài viết gốc
Bình luận cộng đồng
0Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ ý kiến về bài viết này.