Xuất bản năm 1992, sách của nhà văn Canada Michael Ondaatje nhanh chóng gây tiếng vang và thắng Booker, một trong những giải thưởng văn chương uy tín nhất của Anh. Năm 2018, tiểu thuyết được trao Golden Man Booker, danh hiệu dành cho tác phẩm xuất sắc trong 50 năm của giải. Tại Việt Nam, bản dịch mới của tiểu thuyết ra mắt độc giả trong tháng 9.
Tác phẩm lấy bối cảnh một biệt thự đổ nát ở Italy vào những ngày cuối Thế chiến II. Tại đây, bốn con người đến từ ba châu lục cùng trú ngụ, mỗi người mang một tổn thương do chiến tranh để lại. “Người bệnh” trong tên sách là một người đàn ông bị bỏng nặng, nằm liệt giường sau một tai nạn máy bay tại biên giới Libya – Ai Cập. Ông được gọi là bệnh nhân người Anh nhưng thực tế là Laszlo Almásy, nhà thám hiểm Hungary. Chăm sóc ông là Hana, nữ y tá Canada.
Ngôi biệt thự sau đó có thêm Caravaggio, một cựu điệp viên, cùng Kip – người Sikh đến từ Ấn Độ, chuyên gia gỡ bom mìn phục vụ quân đội Anh. Bốn người xa lạ chia sẻ với nhau những câu chuyện trong quãng thời gian chiến tranh sắp kết thúc. Từ không gian này, Ondaatje mở rộng câu chuyện về sa mạc Bắc Phi, những cuộc thám hiểm và các mối quan hệ bị chia cắt. Trong đó, mối tình giữa Almásy và Katharine Clifton, một phụ nữ đã có chồng, trở thành phần kịch tính nhất của tác phẩm.
Bệnh nhân người Anh không chỉ được đánh giá cao bởi câu chuyện tình yêu, điểm nhấn của tiểu thuyết nằm ở cách Ondaatje đan xen ký ức cá nhân với lịch sử, qua đó đặt ra câu hỏi về những gì còn lại sau khi con người bị tước đoạt quê hương, danh tính.
NGƯỜI CAT
Nghe ngay
NGƯỜI PHÁO
Nghe ngay
Văn phong là một trong những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn của tác phẩm. Ondaatje viết giàu hình ảnh và nhạc tính, chú trọng những cảm giác, chi tiết nhỏ và dòng suy tưởng của nhân vật, qua đó tạo nên thế giới vừa chân thực vừa mơ hồ, nơi ký ức liên tục xen vào hiện tại. Không gian trong tiểu thuyết vì thế không đơn thuần là bối cảnh. Biệt thự đổ nát trở thành nơi những con người mang nỗi đau từ chiến tranh tìm đến nhau, còn sa mạc gắn với những cuộc thám hiểm, bí mật và quá khứ của Almásy.
Tác giả đưa vào tác phẩm nhiều tham chiếu, từ sử ký của Herodotus đến các tác phẩm của Rudyard Kipling, Joseph Conrad. Những chất liệu này góp phần mở rộng thế giới của tiểu thuyết, đồng thời liên hệ các nhân vật với di sản của chủ nghĩa thực dân.
Cấu trúc phi tuyến tính là đặc điểm quan trọng của Bệnh nhân người Anh. Câu chuyện liên tục di chuyển giữa hiện tại và quá khứ, giữa ký ức, những cơn mê sảng do morphine và dòng suy nghĩ của các nhân vật. Thông tin về thân phận, các mối quan hệ và những biến cố trong quá khứ được hé lộ từng phần thay vì trình bày theo trình tự thời gian. Cách kể này tạo nên chiều sâu tâm lý nhưng cũng khiến tác phẩm trở thành thử thách với một bộ phận độc giả. Người đọc phải tự kết nối những mảnh ký ức và các góc nhìn khác nhau để hoàn chỉnh câu chuyện.
Năm 1996, Anthony Minghella chuyển thể Bệnh nhân người Anh thành phim với Ralph Fiennes, Kristin Scott Thomas, Juliette Binoche, Colin Firth và Willem Dafoe. Dù có nhiều thay đổi so với nguyên tác, bộ phim vẫn nhận được đánh giá tích cực nhờ khả năng tái tạo không khí của tiểu thuyết và đưa câu chuyện tình giữa Almásy và Katharine làm trung tâm.
Phim đạt doanh thu khoảng 232 triệu USD toàn cầu với kinh phí khoảng 30 triệu USD, đồng thời giành chín giải Oscar, trong đó có Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc cho Anthony Minghella và Nữ phụ xuất sắc cho Juliette Binoche với vai Hana.
Nhà phê bình Roger Ebert đánh giá bộ phim là tác phẩm giàu chất thơ, dẫn người xem đi qua từng lớp bí ẩn của câu chuyện trước khi để lại cảm giác về một mối tình bi kịch. Theo ông, đây là kiểu phim có thể xem lại lần thứ hai để nhìn thấy những chi tiết mà lần đầu người xem chưa nhận ra.
Thành công của tác phẩm khiến sự khác biệt giữa hai phiên bản trở thành đề tài được quan tâm. Trong tiểu thuyết, chuyện tình của hai người chỉ là một phần trong dòng hồi ức của Almásy. Ondaatje dành nhiều trang viết cho sự tương tác giữa bốn nhân vật ở biệt thự, câu chuyện về bản sắc, ký ức, qua đó khám phá cách những con người từng chịu tổn thương tìm đến nhau sau chiến tranh.
Còn bộ phim tập trung hơn vào mối tình giữa Almásy và Katharine, nhấn mạnh bi kịch của hai con người bị cuốn vào những biến động của thời cuộc. Trên màn ảnh, Minghella sử dụng các cảnh hồi tưởng để kể lại mối quan hệ của họ nhưng trình tự rõ ràng và giàu kịch tính hơn so với nguyên tác.
Dù chọn cách kể khác nhau, hai tác phẩm cùng đặt ra câu hỏi: Điều gì còn lại của con người sau khi chiến tranh đã làm thay đổi mọi thứ? Có người mất khuôn mặt, có người mất quê hương, có người mất niềm tin. Với những nhân vật của Bệnh nhân người Anh, ký ức là nguồn cơn của đau đớn, cũng là cách họ lưu giữ những gì chiến tranh không thể hoàn toàn xóa bỏ. Tình yêu trong tác phẩm không tách khỏi chiến tranh, nó trở thành một lát cắt cho thấy những con người luôn khao khát được yêu thương và thấu hiểu.
Thông tin tham khảo từ Vnexpress.net
S8SPORT.NET tổng hợp và biên tập nội dung dựa trên nguồn công khai nhằm mang đến thông tin đầy đủ, thuận tiện cho bạn đọc.
Xem bài viết gốc
Bình luận cộng đồng
0Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ ý kiến về bài viết này.