Tháp Bà Pô Nagar nằm trên đồi Cù Lao, cao hơn 20 m so với mực nước biển, trên khuôn viên rộng khoảng 17.000 m2, thuộc phường Bắc Nha Trang.
Di tích là quần thể kiến trúc nghệ thuật độc đáo của người Chăm, được xây dựng từ khoảng thế kỷ VIII đến XIII, nằm bên sông Cái, trung tâm Nha Trang. Đây từng là trung tâm tôn giáo thờ Nữ thần Pô Nagar, người Mẹ xứ sở của dân tộc Chăm. Về sau, người Kinh tiếp tục gìn giữ, phát triển nơi đây thành địa điểm thờ Thiên Y Thánh Mẫu của cộng đồng cư dân Nam Trung Bộ.
Tháp Bà Pô Nagar nằm trên đồi Cù Lao, cao hơn 20 m so với mực nước biển, trên khuôn viên rộng khoảng 17.000 m2, thuộc phường Bắc Nha Trang.
Di tích là quần thể kiến trúc nghệ thuật độc đáo của người Chăm, được xây dựng từ khoảng thế kỷ VIII đến XIII, nằm bên sông Cái, trung tâm Nha Trang. Đây từng là trung tâm tôn giáo thờ Nữ thần Pô Nagar, người Mẹ xứ sở của dân tộc Chăm. Về sau, người Kinh tiếp tục gìn giữ, phát triển nơi đây thành địa điểm thờ Thiên Y Thánh Mẫu của cộng đồng cư dân Nam Trung Bộ.
NGƯỜI CAT
Nghe ngay
NGƯỜI PHÁO
Nghe ngay
Tháp Chính (Tháp Đông Bắc) có quy mô lớn nhất, cao khoảng 23 m, có ba phần đế, thân và mái. Phần mái gồm ba tầng thu nhỏ dần về phía trên, tầng trên là hình ảnh thu nhỏ của tầng dưới.
Di tích được xây dựng bằng vật liệu gạch nung, bị bào mòn theo thời gian, phô ra màu đen, thể hiện gạch được nung ở nhiệt độ cao. Các viên gạch liền mạch, khít chặt với nhau không để lộ ra mạch kết dính. Đây được coi là điều đặc biệt về kỹ thuật nung gạch và xây dựng tháp Chăm.
Tháp Chính (Tháp Đông Bắc) có quy mô lớn nhất, cao khoảng 23 m, có ba phần đế, thân và mái. Phần mái gồm ba tầng thu nhỏ dần về phía trên, tầng trên là hình ảnh thu nhỏ của tầng dưới.
Di tích được xây dựng bằng vật liệu gạch nung, bị bào mòn theo thời gian, phô ra màu đen, thể hiện gạch được nung ở nhiệt độ cao. Các viên gạch liền mạch, khít chặt với nhau không để lộ ra mạch kết dính. Đây được coi là điều đặc biệt về kỹ thuật nung gạch và xây dựng tháp Chăm.
Trên ngưỡng cửa tháp Chính được trang trí bằng một bức phù điêu hình lá đề, bên trong là nữ thần Durga, một chân giẫm lên lưng thần bò Nandin, đang trong tư thế nhảy múa hân hoan cùng với hai nhạc công.
Phù điêu có niên đại thế kỷ XI, được đánh giá là một trong những tấm phù điêu đẹp nhất của văn hóa Chămpa còn được lưu giữ ở Việt Nam.
Bên trong tháp chính thờ Nữ thần Pô Naga (người mẹ xứ sở của dân tộc Chăm). Tương truyền bà sinh ra từ áng mây và bọt biển, là nữ thần chủ của cả vương quốc Chămpa xưa, được thờ ở xứ sở Kauthara và cũng là Thiên Y A Na Thánh Mẫu, theo tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt.
Tượng được tạc bằng một khối đá granit nguyên khối, trong tư thế ngồi uy nghiêm trên bệ đá hình hoa sen, lưng tựa vào phiến đá lớn hình lá đề; được đặt trên một bệ Yoni bằng đá.
Bên trong tháp chính thờ Nữ thần Pô Naga (người mẹ xứ sở của dân tộc Chăm). Tương truyền bà sinh ra từ áng mây và bọt biển, là nữ thần chủ của cả vương quốc Chămpa xưa, được thờ ở xứ sở Kauthara và cũng là Thiên Y A Na Thánh Mẫu, theo tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt.
Tượng được tạc bằng một khối đá granit nguyên khối, trong tư thế ngồi uy nghiêm trên bệ đá hình hoa sen, lưng tựa vào phiến đá lớn hình lá đề; được đặt trên một bệ Yoni bằng đá.
Quần thể tháp còn có một số tượng linh vật, tu sĩ và bia ký trên các cột đá, trên gạch bằng chữ Phạn và chữ Chăm cổ. Năm 2025, Tháp bà Ponagar được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Đây là một trong ba di tích quốc gia đặc biệt (Tháp Bà Ponagar, Tháp Po Klong Garai, Tháp Hòa Lai) ở tỉnh Khánh Hòa mới (sau khi sáp nhập hai Khánh Hòa và Ninh Thuận).
Quần thể tháp còn có một số tượng linh vật, tu sĩ và bia ký trên các cột đá, trên gạch bằng chữ Phạn và chữ Chăm cổ. Năm 2025, Tháp bà Ponagar được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Đây là một trong ba di tích quốc gia đặc biệt (Tháp Bà Ponagar, Tháp Po Klong Garai, Tháp Hòa Lai) ở tỉnh Khánh Hòa mới (sau khi sáp nhập hai Khánh Hòa và Ninh Thuận).
Quần thể tháp còn có một số tượng linh vật, tu sĩ và bia ký trên các cột đá, trên gạch bằng chữ Phạn và chữ Chăm cổ. Năm 2025, Tháp bà Ponagar được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Đây là một trong ba di tích quốc gia đặc biệt (Tháp Bà Ponagar, Tháp Po Klong Garai, Tháp Hòa Lai) ở tỉnh Khánh Hòa mới (sau khi sáp nhập hai Khánh Hòa và Ninh Thuận).
Tháp Tây Bắc, ở phía sau tháp Chính, cao khoảng 9 m, có một tầng mái hình yên ngựa. Trên hệ thống cửa giả được điêu khắc những pho tượng bằng gạch nung.
Công trình thờ con trai thứ hai của thần Shiva là thần Ganesa (thần đầu voi) biểu tượng của sự thông thái, may mắn và hạnh phúc. Người Kinh gọi là tháp Cô Cậu – thờ 2 người con của Thánh Mẫu Thiên Y A Na.
Theo bia kí và khảo cổ học, tháp có niên đại xây dựng năm 813 song đã được trùng tu nhiều lần, nên niên đại cuối cùng từ thế kỷ XIII-XIV.
Tháp Tây Bắc, ở phía sau tháp Chính, cao khoảng 9 m, có một tầng mái hình yên ngựa. Trên hệ thống cửa giả được điêu khắc những pho tượng bằng gạch nung.
Công trình thờ con trai thứ hai của thần Shiva là thần Ganesa (thần đầu voi) biểu tượng của sự thông thái, may mắn và hạnh phúc. Người Kinh gọi là tháp Cô Cậu – thờ 2 người con của Thánh Mẫu Thiên Y A Na.
Theo bia kí và khảo cổ học, tháp có niên đại xây dựng năm 813 song đã được trùng tu nhiều lần, nên niên đại cuối cùng từ thế kỷ XIII-XIV.
Kim Ji-eun, 29 tuổi, du khách Hàn Quốc, cho biết ấn tượng nhất với màu gạch đỏ cổ của các ngọn tháp. Theo cô, màu gạch nổi bật dưới ánh nắng, kết hợp với những mảng tường nhuốm màu thời gian tạo phông nền đẹp, phù hợp để chụp ảnh.
Kim Ji-eun, 29 tuổi, du khách Hàn Quốc, cho biết ấn tượng nhất với màu gạch đỏ cổ của các ngọn tháp. Theo cô, màu gạch nổi bật dưới ánh nắng, kết hợp với những mảng tường nhuốm màu thời gian tạo phông nền đẹp, phù hợp để chụp ảnh.
Du khách khi vào khu đền tháp được yêu cầu mặc trang phục kín đáo, che vai và qua đầu gối. Những người mặc trang phục chưa phù hợp có thể sử dụng áo choàng được chuẩn bị miễn phí tại di tích.
Du khách khi vào khu đền tháp được yêu cầu mặc trang phục kín đáo, che vai và qua đầu gối. Những người mặc trang phục chưa phù hợp có thể sử dụng áo choàng được chuẩn bị miễn phí tại di tích.
Từ trên đồi Cù Lao, nơi đặt quần thể Tháp Bà Pô Nagar, du khách sẽ chiêm ngưỡng Nha Trang với cửa biển Cù Huân, cầu Xóm Bóng bắc qua Sông Cái và vịnh Nha Trang. Trên đồi có nhiều cây cổ thụ hàng trăm năm làm bóng mát để du khách nghỉ ngơi sau chuyến tham quan.
Từ trên đồi Cù Lao, nơi đặt quần thể Tháp Bà Pô Nagar, du khách sẽ chiêm ngưỡng Nha Trang với cửa biển Cù Huân, cầu Xóm Bóng bắc qua Sông Cái và vịnh Nha Trang. Trên đồi có nhiều cây cổ thụ hàng trăm năm làm bóng mát để du khách nghỉ ngơi sau chuyến tham quan.
Tại khuôn viên Tháp Bà Pô Nagar còn được bố trí phòng trưng bày giới thiệu hình ảnh, hiện vật liên quan đến di tích. Giữa phòng trưng bày là pho tượng Nữ thần được phục chế theo tỷ lệ 1/1, để du khách dễ dàng quan sát, chiêm ngưỡng những giá trị nghệ thuật và nhân văn được thể hiện qua bàn tay khéo léo của nghệ nhân xưa.
Tại khuôn viên Tháp Bà Pô Nagar còn được bố trí phòng trưng bày giới thiệu hình ảnh, hiện vật liên quan đến di tích. Giữa phòng trưng bày là pho tượng Nữ thần được phục chế theo tỷ lệ 1/1, để du khách dễ dàng quan sát, chiêm ngưỡng những giá trị nghệ thuật và nhân văn được thể hiện qua bàn tay khéo léo của nghệ nhân xưa.
Hàng năm, di tích là nơi tổ chức lễ hội Tháp Bà Pô Nagar, thu hút đông người dân và du khách. Lễ hội kết hợp các nghi thức trang nghiêm, linh thiêng với phần hội đa dạng, sôi động.
Lễ hội diễn ra từ ngày 20 đến 23 tháng Ba âm lịch, có quy mô lớn của Khánh Hòa và khu vực Nam Trung Bộ, gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt và tục thờ Mẹ xứ sở của đồng bào Chăm. Năm 2012, lễ hội được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Hàng năm, di tích là nơi tổ chức lễ hội Tháp Bà Pô Nagar, thu hút đông người dân và du khách. Lễ hội kết hợp các nghi thức trang nghiêm, linh thiêng với phần hội đa dạng, sôi động.
Lễ hội diễn ra từ ngày 20 đến 23 tháng Ba âm lịch, có quy mô lớn của Khánh Hòa và khu vực Nam Trung Bộ, gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt và tục thờ Mẹ xứ sở của đồng bào Chăm. Năm 2012, lễ hội được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Thông tin tham khảo từ Vnexpress.net
S8SPORT.NET tổng hợp và biên tập nội dung dựa trên nguồn công khai nhằm mang đến thông tin đầy đủ, thuận tiện cho bạn đọc.
Xem bài viết gốc
Bình luận cộng đồng
0Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ ý kiến về bài viết này.