Quả Bóng Vàng và cuộc đua khốc liệt cả trong lẫn ngoài sân cỏ
Cuộc đua Quả Bóng Vàng 2026 không chỉ được quyết định bằng màn trình diễn trên sân, mà còn chịu ảnh hưởng từ những chiến dịch truyền thông, sức mạnh mạng xã hội và lợi ích thương mại của các CLB.
Tháng 9/2025, khi Ousmane Dembele còn chưa kịp nguôi xúc động sau khoảnh khắc nhận Quả Bóng Vàng tại Nhà hát Chatelet ở Paris, các chiến dịch vận động cho danh hiệu năm 2026 đã bắt đầu.
Người đại diện và những nhân vật thân cận với các ngôi sao nhanh chóng nhập cuộc, trong khi truyền thông liên tục đặt câu hỏi ai xứng đáng giành giải thưởng cá nhân danh giá nhất bóng đá. Đặc biệt, năm 2026 có World Cup, khiến cuộc tranh luận không chỉ xoay quanh khả năng đưa đội tuyển lên đỉnh thế giới, mà còn cả việc thành công đó sẽ giúp một cầu thủ tiến gần Quả Bóng Vàng đến đâu.
“Quả Bóng Vàng được nhắc đến mỗi ngày”, chuyên gia bóng đá châu Âu Guillem Balague nhận xét trên podcast Euro Leagues của BBC Sport. “Điều này phản ánh xu hướng của xã hội, khi người ta ngày càng đề cao cá nhân. Giải thích vì sao một tập thể vận hành hiệu quả khó hơn nhiều so với việc đánh giá một cầu thủ rê bóng thành công hay thất bại”.
Càng gần lễ trao giải, cuộc cạnh tranh giành sự chú ý càng quyết liệt. Theo nhà báo Pháp Julien Laurens, không thể xem nhẹ bộ máy truyền thông mà một số CLB và cầu thủ sẵn sàng huy động để quảng bá cho ứng viên của mình.
NGƯỜI CÁO
Nghe ngay
Các HLV và giám đốc thể thao liên tục ca ngợi học trò, đồng thời chất vấn việc những cầu thủ khác trong đội không lọt danh sách 30 đề cử.
Giám đốc thể thao Barca Deco gọi việc Raphinha và Pedri vắng mặt là “bê bối lớn”, đồng thời khẳng định Lamine Yamal mới là ứng viên vượt trội cho danh hiệu. Ông nhấn mạnh lựa chọn này không xuất phát từ việc Yamal khoác áo Barca, mà đơn giản “vì tôi yêu bóng đá”.
Bản thân Yamal cũng xuất hiện thường xuyên trên truyền thông. Sau khi từng tuyên bố mơ giành nhiều Quả Bóng Vàng, tài năng trẻ Tây Ban Nha khẳng định sẽ không “cầu xin bất cứ điều gì”. Tuy nhiên, anh cho rằng giải thưởng không nên chỉ dành cho cầu thủ ghi nhiều bàn nhất.
Tại PSG, HLV Luis Enrique thừa nhận đã “phát chán với Quả Bóng Vàng”. Với kỷ lục 10 cầu thủ PSG góp mặt trong danh sách đề cử, nhà cầm quân người Tây Ban Nha có lẽ không muốn bị cuốn vào cuộc tranh luận.
Trong khi đó, Dembele và Khvicha Kvaratskhelia lại công khai ủng hộ nhau. “Chúng tôi có thể chia đôi giải thưởng”, Dembele nói đùa với BBC Sport. “Thực lòng, cậu ấy xứng đáng. Mùa giải của cậu ấy thật phi thường”. Kvaratskhelia đáp lại: “Dĩ nhiên phải là anh ấy!”.
Tại Georgia, quê hương Kvaratskhelia, người hâm mộ thậm chí phát động chiến dịch mang tên “Kvara d’Or” để ủng hộ thần tượng. “Tôi nghĩ người dân ở các quốc gia lớn rất khó hiểu danh hiệu này có ý nghĩa thế nào với một đất nước nhỏ”, tiền đạo cánh PSG chia sẻ.
Kylian Mbappe, tiền đạo được HLV Real Madrid Jose Mourinho so sánh với “Người ngoài hành tinh” Ronaldo Nazario, lại thể hiện tham vọng trực diện hơn. “Tôi luôn nghĩ mình là người giỏi nhất, nhưng ai cũng có quan điểm riêng”, tiền đạo Pháp, hiện giữ kỷ lục ghi bàn tại World Cup, nói. “Tất nhiên, năm nay có thể là cơ hội tốt để tôi giành Quả Bóng Vàng. Nhưng quyền bỏ phiếu thuộc về các nhà báo”.
Đó cũng là điểm đáng chú ý của cuộc đua. Sau khi chấm dứt giai đoạn có sự tham gia bỏ phiếu của HLV và đội trưởng các đội tuyển quốc gia vào năm 2015, Quả Bóng Vàng hiện được quyết định bởi các nhà báo. Mỗi quốc gia thuộc top 100 bảng thứ bậc FIFA có một đại diện bỏ phiếu, dựa trên danh sách 30 ứng viên do France Football và L’Equipe lựa chọn.
Thời hạn bỏ phiếu đã kết thúc. Người chiến thắng thực tế đã được xác định, dù danh tính chưa được công bố.
Khi Quả Bóng Vàng giống một cuộc bầu cử
James Kirkham, chuyên gia chiến lược thương hiệu thể thao từng làm việc với nhiều CLB và cầu thủ hàng đầu, trong đó có Harry Kane, ví cuộc đua Quả Bóng Vàng với một chiến dịch tranh cử. “Bạn đi vận động, tìm kiếm lá phiếu và bảo đảm sự ủng hộ từ những nhóm cử tri ở các quốc gia khác nhau. Tại sao lại không làm thế?”, Kirkham nhận xét.
Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình với cách tiếp cận này. Max Eberl, thành viên ban lãnh đạo phụ trách thể thao của Bayern Munich, công khai ủng hộ Kane và Michael Olise, nhưng cho rằng những cầu thủ xuất sắc nhất không cần mở chiến dịch vận động.
Jean-Pierre Papin, cựu tiền đạo Pháp từng giành Quả Bóng Vàng 1991, cũng bày tỏ sự không hài lòng với cách Mbappe quảng bá bản thân. “Tôi rất thích Kylian. Cậu ấy là người liên tục phá kỷ lục. Nhưng đến một lúc nào đó, mọi thứ dường như chỉ còn xoay quanh cái tôi, cái tôi và cái tôi”, Papin nói trên truyền hình Pháp.
Dù vậy, Mbappe có lý do để đề cao những ngôi sao thực sự khác biệt. Quan niệm của anh về Quả Bóng Vàng được hình thành trong giai đoạn Lionel Messi và Cristiano Ronaldo thống trị bóng đá thế giới.
“Tôi lớn lên với hình dung về Quả Bóng Vàng từ thời Messi và Ronaldo”, thủ quân tuyển Pháp giải thích. “Bạn không trao giải thưởng này cho những cầu thủ bình thường, mà cho những người thực sự khác biệt”.
Trong 15 năm từ 2008 đến 2023, Messi và Ronaldo giành tổng cộng 13 Quả Bóng Vàng. Người gần nhất đoạt giải trước khi hai siêu sao bước vào cuộc cạnh tranh kéo dài là Kaka, tiền vệ Brazil vượt qua cả hai vào năm 2007.
Đó cũng là thời điểm thế giới bắt đầu chứng kiến sự trỗi dậy của mạng xã hội. Facebook và Twitter – giờ là X – mới mở cửa cho công chúng sử dụng khoảng một năm trước đó. Nokia vẫn thống trị thị trường điện thoại di động, còn máy ảnh kỹ thuật số là vật dụng quen thuộc trong những cuộc vui.
Đến khi Messi giành Quả Bóng Vàng thứ tám vào năm 2023, thế giới đã thay đổi hoàn toàn. “Ngày nay, mọi thứ diễn ra với tốc độ ánh sáng”, Ariedo Braida, cựu giám đốc điều hành và giám đốc thể thao AC Milan, nhận xét.
Braida từng chứng kiến Milan sở hữu bảy Quả Bóng Vàng thông qua những ngôi sao như Ruud Gullit, Marco van Basten, George Weah, Andriy Shevchenko và Kaka. Theo ông, người hâm mộ ngày càng có xu hướng theo dõi từng cầu thủ thay vì gắn bó với một CLB.”
Ngày trước, nếu là CĐV Milan, bạn đến sân để xem Milan thi đấu. Bây giờ, mọi thứ đều được truyền hình trực tiếp. Với Champions League, bạn có thể thường xuyên theo dõi những ngôi sao hàng đầu”, Braida giải thích.
Điều khiến ông tiếc nuối là cảm giác chờ đợi từng tồn tại trong bóng đá gần như biến mất. Khi mọi thông tin đều được cập nhật tức thời, sự háo hức và mong ngóng của người hâm mộ cũng không còn như trước.
Mạng xã hội khuếch đại cuộc đua
Sự xuất sắc của Messi và Ronaldo, cùng những cộng đồng người hâm mộ đông đảo và thường xuyên đối đầu trên mạng xã hội, góp phần khiến bóng đá ngày càng chú trọng thành tích cá nhân.
Từ số bàn thắng, kiến tạo đến những kỷ lục liên tiếp bị phá vỡ, tất cả trở thành thước đo trong các cuộc tranh luận. Điều này không chỉ tác động đến người hâm mộ và truyền thông, mà còn ảnh hưởng tới thế hệ cầu thủ lớn lên cùng giấc mơ trở thành Messi hoặc Ronaldo tiếp theo.
Theo Kirkham, việc hai siêu sao không còn thống trị Quả Bóng Vàng khiến cuộc đua hiện nay trở nên khó đoán hơn. “Trong khoảng 15 năm, gần như mọi thứ đều xoay quanh Messi và Ronaldo. Bây giờ, cuộc cạnh tranh cởi mở hơn rất nhiều”, ông nói.
Tuy nhiên, mạng xã hội cũng khiến các cuộc tranh luận trở nên ồn ào và gay gắt chưa từng có. Một bàn thắng đẹp, pha xử lý kỹ thuật hoặc tình huống rê bóng ngoạn mục có thể nhanh chóng lan truyền khắp thế giới. Tương tự, những nhận xét về một cầu thủ cũng dễ dàng trở thành chủ đề gây tranh cãi.
“Một từ được nói trên truyền hình có thể lập tức xuất hiện trên mạng xã hội, được các nhà sáng tạo nội dung hay cựu cầu thủ bình luận qua video ngắn, rồi tiếp tục được phát lại trên radio và truyền hình”, Kirkham phân tích.
Theo chuyên gia này, sự tương tác qua lại giữa các nền tảng tạo thành một hệ sinh thái truyền thông có khả năng khuếch đại mọi câu chuyện. “Mỗi người đơn giản chỉ đang tạo ra nội dung mà họ tin khán giả quan tâm. Không ai nhất thiết làm điều gì sai. Nhưng khi tất cả cùng tham gia, nó trở thành một cỗ máy khổng lồ, liên tục tạo ra những luồng thông tin ủng hộ hoặc chống lại một cầu thủ”, ông nói.
Braida, người từng làm việc tại Barca khi Messi giành Quả Bóng Vàng 2015, đồng tình với đánh giá này. “Ngày nay, mức độ xuất hiện trên truyền thông vô cùng quan trọng. Sự ra đời của mạng xã hội đã thay đổi hoàn toàn thế giới so với thời của tôi”, ông nhận xét. “Chúng ta đang sống trong một ngôi làng toàn cầu, nơi Internet cho phép thông tin tiếp cận mọi người ngay lập tức”.
Từ giải thưởng cá nhân đến cỗ máy thương mại
Michael Owen từng kể rằng khi HLV Gerard Houllier gọi điện thông báo anh giành Quả Bóng Vàng 2001, tiền đạo Liverpool thậm chí không biết giải thưởng đó là gì.
Khi ấy mới 22 tuổi, Owen tham gia buổi chụp hình tại sân tập Melwood khoảng hai tuần trước khi các bức ảnh được gửi tới truyền thông. Anh sau đó được trao danh hiệu chính thức trên sân Anfield, trước trận Liverpool gặp Derby County.
Owen trở thành cầu thủ đầu tiên thi đấu cho một CLB Anh giành Quả Bóng Vàng kể từ George Best của Man Utd năm 1968. Trong khoảng thời gian giữa hai cột mốc, giải thưởng chủ yếu thuộc về những ngôi sao khoác áo các CLB Italy, Tây Ban Nha và Đức.
Bản thân Quả Bóng Vàng cũng đã trải qua nhiều thay đổi. Khi ra đời năm 1956, giải thưởng chỉ dành cho cầu thủ châu Âu. Đến năm 1995, quy định này được nới rộng, mở đường cho George Weah trở thành cầu thủ châu Phi đầu tiên, và đến nay vẫn là duy nhất, giành danh hiệu.
Phải đến năm 2007, Quả Bóng Vàng mới thực sự mang tính toàn cầu, khi cầu thủ từ các CLB ngoài châu Âu cũng đủ điều kiện tranh giải. Từ năm 2011, giải được trao trong những buổi lễ hoành tráng, trước khi hạng mục Quả Bóng Vàng nữ ra đời năm 2018.
Theo Braida, sự phát triển đó khiến giá trị thương mại của Quả Bóng Vàng tăng mạnh. Ông lấy trường hợp Kaka làm ví dụ. “Milan mua Kaka với giá khoảng 7,5 triệu euro và bán cậu ấy cho Real Madrid với giá 67 triệu euro”, Braida kể. “Nhưng điều đáng nói là năm 2008, sau khi Kaka giành Quả Bóng Vàng 2007, Man City từng gửi đề nghị chính thức trị giá 105 triệu euro”.
Braida nhấn mạnh đây là một văn bản đề nghị chuyển nhượng thực sự, không đơn thuần là cuộc thăm dò hay lời đề nghị miệng. Theo ông, việc đoạt Quả Bóng Vàng giúp Kaka được biết đến trên phạm vi toàn cầu, qua đó làm tăng đáng kể giá trị thương mại và chuyển nhượng. “Nếu ở giai đoạn đó tác động thương mại đã rõ rệt, thì ngày nay nó còn lớn hơn rất nhiều”, cựu lãnh đạo Milan nhận xét.
Với Harry Kane, Quả Bóng Vàng 2026 cũng mang ý nghĩa lịch sử. Tiền đạo Bayern Munich đang hướng tới việc trở thành cầu thủ Anh đầu tiên giành danh hiệu sau 25 năm, đồng thời là người Anh thứ năm trong lịch sử được vinh danh.
Giải thưởng năm nay càng đặc biệt khi lễ trao giải diễn ra tại London, đánh dấu 70 năm Stanley Matthews nhận Quả Bóng Vàng đầu tiên năm 1956. “Đó sẽ là thành tựu vô cùng lớn nếu tôi làm được”, Kane nói, dù vẫn thận trọng khi đánh giá cơ hội của bản thân.
Kane tham gia nhiều cuộc phỏng vấn trong thời gian gần đây. Những nhân vật nổi tiếng khác, trong đó có cựu trung vệ Rio Ferdinand, cũng góp tiếng nói ủng hộ anh trên các kênh truyền thông chính thức của Bayern.Nếu chiến thắng, Kane sẽ trở thành cầu thủ Bayern đầu tiên giành Quả Bóng Vàng kể từ Karl-Heinz Rummenigge năm 1981. Bundesliga cũng chưa có người được vinh danh kể từ Matthias Sammer của Dortmund cách đây 30 năm.
Bayern hiểu rõ sự khắc nghiệt của cuộc đua này. Năm 2020, Robert Lewandowski được xem là ứng viên sáng giá nhất sau khi ghi bàn với hiệu suất phi thường, góp công giúp đội bóng Đức giành cả sáu danh hiệu có thể đoạt được, trong đó có Champions League. Tuy nhiên, lễ trao giải bị hủy vì đại dịch Covid-19, khiến tiền đạo Ba Lan mất cơ hội được vinh danh. Một năm sau, anh về nhì sau Messi.
Trong cuộc phỏng vấn với BBC Sport năm ngoái, Lewandowski cho rằng Quả Bóng Vàng đã trở thành giải thưởng “một phần dựa trên bóng đá, một phần mang tính chính trị”, đồng thời chịu ảnh hưởng thương mại lớn hơn giải The Best của FIFA.
Những thất bại gây tranh cãi
Không chỉ chiến thắng, việc thất bại trong cuộc đua Quả Bóng Vàng cũng có thể để lại hậu quả lớn. Franck Ribery từng cho rằng bản thân bị cướp giải thưởng năm 2013, khi Cristiano Ronaldo vượt qua anh dù tiền vệ Pháp vừa cùng Bayern giành cú ăn ba.
Năm 2024, Real Madrid thậm chí tẩy chay lễ trao giải sau khi biết tiền vệ Rodri của Man City sẽ chiến thắng thay vì Vinicius. Tại Brazil, sự kiện đó gây phản ứng mạnh mẽ. “Khi Vinicius không giành Quả Bóng Vàng 2024, dư luận Brazil đã xôn xao dữ dội”, Caique Andrade, phóng viên bóng đá quốc tế của Globo, cho biết.
Những ví dụ này cho thấy Quả Bóng Vàng đã vượt xa ý nghĩa của một cuộc bình chọn cá nhân. Với cầu thủ, đó là sự công nhận ở đẳng cấp cao nhất. Với CLB, danh hiệu còn đem lại lợi ích về hình ảnh, sức hút và tài chính.
“Chiến thắng tạo ra tác động khổng lồ đến mức độ nổi tiếng, khả năng tiếp cận công chúng và cả doanh thu của CLB”, Braida phân tích. “Trong thời đại mạng xã hội, khi số lượng người theo dõi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động thương mại, điều đó càng rõ ràng”.
Kirkham đồng tình rằng Quả Bóng Vàng hiện là một sự kiện có sức ảnh hưởng toàn cầu, thu hút lượng khán giả khổng lồ. “Điều đó đồng nghĩa với sự chú ý lớn hơn, nhiều người theo dõi hơn và cuối cùng là nhiều tiền hơn trên khắp thế giới”, ông kết luận.
Trong bối cảnh ấy, cuộc đua Quả Bóng Vàng không còn chỉ diễn ra trên sân cỏ. Từ các cuộc phỏng vấn, phát biểu của HLV, chiến dịch quảng bá của CLB đến những tranh luận trên mạng xã hội, tất cả đều trở thành một phần của cuộc cạnh tranh.Và khi danh hiệu ngày càng gắn liền với giá trị thương mại và sức ảnh hưởng toàn cầu, cuộc chiến ngoài sân cỏ có lẽ sẽ còn khốc liệt hơn nữa.
Thông tin tham khảo từ Vnexpress.net
S8SPORT.NET tổng hợp và biên tập nội dung dựa trên nguồn công khai nhằm mang đến thông tin đầy đủ, thuận tiện cho bạn đọc.
Xem bài viết gốc
Bình luận cộng đồng
0Chưa có bình luận. Hãy là người đầu tiên chia sẻ ý kiến về bài viết này.